گاهشمار پرونده
سابقه کامل زمانی که مسیر از حمله در ۱۸ دی ۱۳۹۸ تا رسیدگیهای حقوقی بینالمللی فعال در ICJ، ICC و ایکائو را دنبال میکند.
کشورهای آسیبدیده لایحه متقابل خود را در شکایت ایکائو ارائه کردند
مرجع: دیوان بینالمللی دادگستری، لاهه
شش سال دادخواهی خانوادهها به اصلاح تاریخی ایکائو انجامید
پس از شش سال پیگیری مستمر انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز PS752 با حمایت بینالمللی کانادا، شورای ایکائو اصلاحیه ۲۰ ضمیمه ۱۳ را تصویب کرد. این اصلاحیه تعارض منافع در تحقیقات سوانح هوایی را هدف قرار میدهد و استقلال، شفافیت و اعتبار این تحقیقات را تقویت میکند. وزیر حملونقل کانادا رسماً نقش مهم انجمن در دستیابی به این دستاورد را به رسمیت شناخت. این اصلاحیه از ۲۳ نوامبر ۲۰۲۸ لازمالاجرا میشود.
مرجع: سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ایکائو)
ICAOکشورهای آسیبدیده لایحه متقابل خود را در شکایت ایکائو ارائه کردند
کانادا، سوئد، اوکراین و بریتانیا لایحه متقابل خود را در پاسخ به شکایت ایران از تصمیم صلاحیتی شورای ایکائو در پرونده کنوانسیون شیکاگو ارائه کردند.
مرجع: دیوان بینالمللی دادگستری، لاهه
فعال — رسیدگی ICAO در جریانچهار کشور به ایرادهای مقدماتی ایران پاسخ دادند
کانادا، سوئد، اوکراین و بریتانیا پاسخ کتبی خود را در مخالفت با ایرادهای ایران درباره صلاحیت و قابلیت پذیرش پرونده کنوانسیون مونترال ارائه کردند.
مرجع: دیوان بینالمللی دادگستری، لاهه
ICAOایران از تصمیم صلاحیتی ایکائو به دیوان بینالمللی دادگستری شکایت کرد
ایران با ثبت دادخواستی در دیوان بینالمللی دادگستری، تصمیم شورای ایکائو درباره صلاحیت آن شورا را به چالش کشید. رسیدگی اصلی در ایکائو تا صدور رأی دیوان درباره این شکایت متوقف شد.
مسیر: دیوان بینالمللی دادگستری — شکایت از تصمیم ایکائو
فعال — رسیدگی ICAO در جریانشورای ایکائو ایراد صلاحیتی ایران را رد کرد
شورای ایکائو صلاحیت خود را برای رسیدگی به اختلاف مربوط به کنوانسیون شیکاگو پذیرفت و امکان ادامه پرونده علیه ایران را فراهم کرد.
مرجع: شورای ایکائو
ICAOایران صلاحیت دیوان در پرونده کنوانسیون مونترال را به چالش کشید
ایران ایرادهای مقدماتی خود را درباره صلاحیت دیوان بینالمللی دادگستری و قابلیت پذیرش پرونده چهار کشور مطرح کرد. بر اساس آیین دادرسی دیوان، رسیدگی ماهوی تا تصمیمگیری درباره این ایرادها متوقف شد.
مرجع: دیوان بینالمللی دادگستری، لاهه
فعال — رسیدگی ICJ در جریانلایحه و ضمائم پشتیبان پرونده علیه ایران به دیوان ارائه شد
کانادا، سوئد، اوکراین و بریتانیا لایحه و ضمائم پشتیبان خود را در پرونده نقض ادعایی کنوانسیون مونترال ۱۹۷۱ از سوی ایران به دیوان بینالمللی دادگستری ارائه کردند. این سند محرمانه، شرح وقایع، استدلالهای حقوقی، شواهد و خواستههای دولتهای شاکی را بیان میکند. پس از طرح ایرادهای مقدماتی ایران درباره صلاحیت دیوان و قابلیت پذیرش پرونده، رسیدگی ماهوی متوقف شد.
مرجع: دیوان بینالمللی دادگستری، لاهه
ICJپرونده کنوانسیون شیکاگو در شورای ایکائو ثبت شد
کانادا، سوئد، اوکراین و بریتانیا مشترکاً روند رسمی حل اختلاف علیه ایران را در شورای ایکائو آغاز کردند. در این پرونده ادعا شده است که ایران با بهکارگیری سلاح علیه یک هواپیمای غیرنظامی در حال پرواز، ماده ۳ مکرر کنوانسیون شیکاگو را نقض کرده است.
مرجع: شورای ایکائو
فعال — رسیدگی ICAO در جریانچهار کشور پرونده PS752 را در دیوان بینالمللی دادگستری ثبت کردند
کانادا، سوئد، اوکراین و بریتانیا مشترکاً دادخواستی علیه ایران در دیوان بینالمللی دادگستری ثبت کردند. خواهانها میگویند ایران چندین تعهد خود بر اساس کنوانسیون مونترال ۱۹۷۱، از جمله تعهد به پیشگیری و مجازات جرایم علیه هوانوردی غیرنظامی و انجام تحقیق و دادرسی بیطرفانه، شفاف و عادلانه را نقض کرده است.
مرجع: دیوان بینالمللی دادگستری، لاهه
فعال — رسیدگی ICJ در جریانصدور احکام دادگاه نظامی ایران در روندی بهشدت محکومشده
یک دادگاه نظامی ایران محکومیت چند نیروی ردهپایین را اعلام کرد. خانوادهها و گروه هماهنگی این روند را نمایشی خواندند که فاقد استقلال، شفافیت و پاسخگویی مقامهای ارشد بود.
مرجع: دادگاه نظامی ایران
درخواست داوری الزامآور بر اساس کنوانسیون مونترال
کانادا، سوئد، اوکراین و بریتانیا رسماً از ایران خواستند اختلاف مربوط به پرواز PS752 را بر اساس ماده ۱۴ کنوانسیون مونترال ۱۹۷۱ به داوری الزامآور بسپارد. طرفها در مهلت ششماهه مقرر درباره چگونگی تشکیل داوری به توافق نرسیدند و راه برای طرح اختلاف نزد دیوان بینالمللی دادگستری باز شد.
مرجع: فرایند حل اختلاف کنوانسیون مونترال
ICAOانجمن شکایت PS752 را به دادستان دیوان کیفری بینالمللی ارائه کرد
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز PS752 یک گزارش موضوع ماده ۱۵ را به دفتر دادستان دیوان کیفری بینالمللی ارائه کرد و خواستار بررسی مسئولیت کیفری احتمالی افراد در سرنگونی پرواز شد. این اقدام بهخودیخود به معنای آغاز رسمی تحقیق یا تشکیل پرونده در دیوان نیست و تاکنون تصمیم عمومی برای آغاز تحقیق درباره PS752 اعلام نشده است.
مرجع: دفتر دادستان دیوان کیفری بینالمللی
فعال — رسیدگی ICC در جریانگروه هماهنگی مذاکره با ایران را بینتیجه اعلام کرد
پس از خودداری مکرر ایران از مذاکره درباره جبران خسارت و پاسخگویی، گروه هماهنگی رسماً نتیجه گرفت که ادامه تلاش برای مذاکره بیفایده است و اعلام کرد سازوکارهای حل اختلاف در حقوق بینالملل را پیگیری خواهد کرد.
مرجع: گروه بینالمللی هماهنگی و واکنش
گزارش کارشناسی کانادا ایران را کاملاً مسئول دانست
بررسی کارشناسی کانادا نتیجه گرفت که تصمیمها، اقدامات و کوتاهیهای مقامهای غیرنظامی و نظامی ایران به نابودی پرواز PS752 انجامید. این بررسی اعلام کرد ایران از ایمنسازی حریم هوایی خود بازماند و سامانه فرماندهی و کنترل آن نتوانست از شلیک موشکها جلوگیری کند.
مرجع: بررسی کارشناسی دولت کانادا
Canadaکشورهای آسیبدیده رسماً مسئولیت ایران را مطرح کردند
گروه هماهنگی PS752 اخطار رسمی مطالبه را به ایران ابلاغ کرد و با استناد به مسئولیت بینالمللی ایران، خواستار شرح کامل سرنگونی، عذرخواهی عمومی، بازگرداندن وسایل جانباختگان، تضمین عدم تکرار، دادرسیهای شفاف و پرداخت غرامت شد.
مرجع: فرایند جبران خسارت میان دولتها
Canadaدادگاه انتاریو سرنگونی را اقدامی تروریستی دانست
دادگاه عالی دادگستری انتاریو در حکمی غیابی درباره دعوای چند خانواده از جانباختگان اعلام کرد که حمله موشکی به پرواز PS752 عمدی بوده و طبق قوانین کانادا اقدامی تروریستی محسوب میشود. ایران در دادرسی شرکت نکرد. در حکمی جداگانه در ژانویه ۲۰۲۲، ۱۰۷ میلیون دلار کانادا بهعلاوه بهره و هزینههای دادرسی به خواهانها تعلق گرفت.
مرجع: دادگاه عالی دادگستری انتاریو، کانادا
CA Courtجعبههای سیاه سرانجام به فرانسه فرستاده شدند
بیش از شش ماه پس از سرنگونی، ایران ضبطکننده صدای کابین و دادههای پرواز را برای بازخوانی فنی به دفتر تحقیقات و تحلیل ایمنی هوانوردی غیرنظامی فرانسه فرستاد. دادههای بازیابیشده نشان داد هر دو ضبطکننده حدود ۱۹ ثانیه پس از برخورد نخستین موشک از کار افتادهاند.
ایران به سرنگونی پرواز PS752 اعتراف کرد
پس از سه روز انکار و افزایش فشارهای بینالمللی، ایران اعتراف کرد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی موشکهای سرنگونکننده پرواز PS752 را شلیک کرده است. مقامهای ایرانی این حمله را ناشی از «خطای انسانی» دانستند، اما خانوادهها و دولتهای آسیبدیده روایت ایران را ناقص و فاقد پشتوانه یک تحقیق شفاف و مستقل دانستهاند.
حمله به پرواز PS752
پرواز PS752 هواپیمایی بینالمللی اوکراین، اندکی پس از برخاستن از فرودگاه بینالمللی امام خمینی تهران، با دو موشک زمینبههوای تور ام۱ شلیکشده از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هدف قرار گرفت. همه ۱۷۶ مسافر و خدمه پرواز جان باختند. یک کودک متولدنشده نیز جان باخت و شمار جانباختگانی که انجمن یاد آنان را گرامی میدارد به ۱۷۷ نفر رسید.
مطلع بمانید
آخرین تحولات در پیگیری عدالت برای خانوادههای پرواز PS752 را دنبال کنید.