٢٧ شهریور ١۴٠۵
عفو بینالملل بهتازگی گزارشی با عنوان «معماران جنایت: دستگاه حکومتی سازماندهنده جنایات علیه بشریت در خیزش زن، زندگی، آزادی» منتشر کرده است. این گزارش توجه را به مسئولیت آمران، فرماندهان و تصمیمگیران در سطوح مختلف، از مقامات عالیرتبه کشوری و لشکری تا مسئولان منطقهای و محلی، معطوف میکند. عفو بینالملل در چارچوب بررسی جنایتهای ارتکابی علیه بشریت، ۸۷ مقام جمهوری اسلامی را شناسایی کرده و خواستار تحقیق کیفری درباره مسئولیت احتمالی آنان شده است.
این گزارش بهطور مشخص به پرونده پرواز PS752 نمیپردازد. با این حال، برای خانوادههای جانباختگان این پرواز، آنچه گزارش مستند کرده بخشی از یک زنجیره گستردهتر از جنایتها علیه بشریت است؛ زنجیرهای که در سرکوب اعتراضات و جنبشهای مردمی، از جمله آبان ۱۳۹۸، «زن، زندگی، آزادی» و اعتراضات دی۱۴۰۴، و نیز در سرنگونی پرواز PS752 نمود یافته است. تحقیقات انجمن در پرونده هواپیمای اوکراینی، مجموعهای از تصمیمات در سطوح بالاتر را در مرکز دادخواهی قرار داده است: از باز نگهداشتن آگاهانه حریم هوایی در شرایط عملیاتی و استقرار پدافند در مسیر پروازهای غیرنظامی، تا شلیک عامدانهی دو موشک و پنهانکاری پس از آن. بر این اساس، انجمن بر ضرورت تحقیق درباره مسئولیت فرماندهان ارشد تأکید دارد و بر این باور است که شلیک به هواپیمای مسافربری اقدامی هدفمند و عامدانه بوده و نمیتوان آن را صرفاً به «خطای انسانی» چند نیروی ردهپایین فروکاست.
وجه مشترک این پروندهها، فراتر رفتن مسئولیت از عاملان مستقیم و ضرورت بررسی نقش ساختارها و مقاماتی است که در طراحی، صدور دستور، تصمیمگیری، اجرا یا پنهانسازی این اقدامات نقش داشتهاند. کشف حقیقت درباره این زنجیره و پاسخگو کردن مسئولان، شرط اساسی پایان دادن به چرخه مصونیت از مجازات و تضمین عدالت برای قربانیان است.
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز PS752 از درخواست عفو بینالملل برای ایجاد سازوکار بینالمللی عدالت کیفری برای ایران، و استفاده از صلاحیت جهانی و سایر ظرفیتهای
حقوق بینالملل برای پاسخگو کردن مسئولان جنایتهایی که مشمول حقوق بینالملل هستند، حمایت میکند.
عفو بینالملل همزمان با انتشار این گزارش، طوماری را برای همین مطالبه — ایجاد یک سازوکار بینالمللی عدالت کیفری برای جنایات علیه بشریت در ایران — منتشر کرده است. انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز PS752 از همه کسانی که دادخواهی جانباختگان و بازماندگان این جنایات را حمایت میکنند دعوت میکند این طومار را امضا کنند:
bit.ly/amnesty-wlf
ما قاتلین فرزندان ایران را #نه_میبخشیم_نه_فراموش_میکنیم