٢٣ شهربور ١۴٠۵
چهار سال از کشتهشدن مهسا (ژینا) امینی و آغاز جنبشی میگذرد که نام او را به «رمز» تغییر در ایران تبدیل کرد. جنبشی که با فریاد «زن، زندگی، آزادی» آغاز شد و به خواستی گسترده برای آزادی، برابری و عدالت بدل شد.
چهار سال بعد، سرکوب همچنان ادامه دارد. جمهوری اسلامی همچنان با بازداشت، زندان، اعدام، تهدید خانوادههای دادخواه و فعالان مدنی و استفاده از ابزارهای گوناگون در تلاش است صدای اعتراض را خاموش کند. گزارشهای اخیر نهادهای بینالمللی، از جمله هیئت حقیقتیاب مستقل سازمان ملل درباره ایران، نشان میدهند این سرکوب نهتنها متوقف نشده، بلکه در ماههای اخیر تشدید نیز شده است.
اما ایرانِ امروز، ایرانِ پیش از شهریور ۱۴۰۱ نیست.
جنبش «زن، زندگی، آزادی» تغییری در جامعه ایران ایجاد کرد که با سرکوب، بازداشت و تهدید از میان نرفته است. خواست آزادی، برابری و عدالت به بخش جداییناپذیری از گفتوگوی عمومی جامعه تبدیل شده است. دادخواهان متحد در این جنبش خواستار پایاندادن به چرخه سرکوب و مصونیت از مجازات هستند و باور دارند که وقتی عاملان و آمران جنایت پاسخگو نمیشوند، جنایت تکرار میشود.
در ژانویه ۲۰۲۶، شورای حقوق بشر سازمان ملل ماموریت هیئت حقیقتیاب مستقل درباره ایران را برای دو سال دیگر تمدید و دامنه آن را فراتر از اعتراضات سال ۱۴۰۱ گسترش داد تا نقضهای حقوق بشر جاری را نیز در بر گیرد. این گام، در کنار پیگیریهای حقوقی بینالمللی خانوادههای پرواز PS752 در دیوان بینالمللی دادگستری، نشان میدهد که مسیر پاسخگویی برای جنایات جمهوری اسلامی در حال گسترش است.
برای ما، خانوادههای جانباختگان پرواز PS752، این پیوند معنایی شخصی و عمیق دارد. ما بخشی از همان شبکهی گستردهی خانوادههای دادخواه ایرانیم که از خاوران تا آبان ۹۸ و پرواز PS752، از جنبش زن، زندگی، آزادی تا دیماه ۱۴۰۴ را در بر میگیرد؛ شبکهای که با وجود تفاوت در زمان و شکل جنایت، بر یک خواست مشترک ایستاده است: پایان مصونیت از مجازات، کشف حقیقت و پاسخگویی آمران و عاملان جنایت. دادخواهی ما برای عزیزان پرواز PS752 از مطالبه بزرگتر مردم ایران برای حقیقت، عدالت و پاسخگویی جدا نیست.
در چهارمین سالگرد جنبش «زن، زندگی، آزادی»، یاد مهسا امینی و همه کسانی را که در راه آزادی و عدالت جان خود را از دست دادند گرامی میداریم و در کنار خانوادههایی میایستیم که همچنان برای حقیقت و عدالت مبارزه میکنند.
هیچ جامعهای بدون حقیقت، هیچ صلحی بدون عدالت و هیچ آیندهی آزادی بدون پاسخگویی ساخته نخواهد شد. از جامعه بینالمللی میخواهیم از سازوکارهای پاسخگویی بینالمللی، از جمله هیئت حقیقتیاب سازمان ملل و پروندههای حقوقی در حال پیگیری، حمایت کند و بر تداوم آنها پافشاری کند.
ما قاتلین فرزندان ایران را نه فراموش میکنیم و نه میبخشیم.
زن، زندگی، آزادی